Krachtproef.org

Inloggen of inschrijven

Langer thuis: de sociaal werker als Frenkie de Jong



Een tijdje terug schreef ik hier iets over de rol van opbouwwerk in actuele maatschappelijke ontwikkelingen. Het was de reden dat ik een uitnodiging kreeg om afgelopen donderdag en vrijdag mee te brainen met 9 collega’s sociaal werkers uit NL en een vertegenwoordiger van het Ministerie van VWS, over de rol in preventieve zin van sociaal werk ten aanzien van de vergrijzingsgolf die op ons af komt.
Dit aansluiting zoekend op de nota ‘
langer thuis’ die minister Hugo de Jonge heeft laten,  en de betekenis in dat kader van sociaal werk.

Wat heeft oma eraan?

Het werd adhv praktische voorbeelden weer eens heel duidelijk hoe belangrijk - en kostenbesparend - de rol van sociaal werkers kan zijn bij het organiseren van een sterk sociaal weefsel. Maar dat vinden we vooral zelf. Breed gedeeld werd dat we bij die rol nogal eens over het hoofd gezien worden. Zorgpartijen, van huisarts tot GGZ en alles wat daar tussen zit, denken nogal eens veel te veel vanuit een medisch curatief model in plaats van in de breedte te kijken. Sociaal werkers kijken en opereren in een veel bredere context en zoeken aanknopingspunten in de omgeving en maken vaak heel praktische arrangementen., waar oma met haar zorgbehoefte - in de terminologie van de minister zelf - vaak direct iets aan heeft. Denk bijvoorbeeld aan allerlei vormen van maatjesprojecten die met groot succes door sociaal werkers worden ontwikkeld en ondersteund. 

Meer zelfbewustzijn

Langer thuis kan naar mijn oordeel alleen gerealiseerd worden door de samenleving er nauwer bij te betrekken, en daar zijn sociaal werkers in een metafoor wat mij betreft de spelers op het veld die altijd tussen de linies in voetballen en altijd een oplossing zoeken en meestal weten te vinden.
De makke is nu dat het sociaal werk te vaak een onzichtbare rol en te bescheiden stille kracht is. In die beeldvorming is een belangrijke slag te slaan. Ook wat betreft zelfbewustzijn. We moeten af van de bijna permanente vraagstelling: waartoe zijn sociaal werkers op aarde?  Het is  jezelf telkens saboteren. Laten we zelfbewust vaststellen dat we er zijn, en dat we een werksoort zijn die je om een boodschap weg kunt sturen omdat de mens in ons handelen altijd centraal staat en niet het systeem. Je bent wat je uitstraalt en daar is dus een wereld in te winnen.Je beste amigo is je imago.

Denken in opties

We stelden echter ook vast dat op het hele speelveld van de zorg en de realisering van een stevig sociaal weefsel ook een gemeenschappelijk referentiekader nodig is. 'Communicatie is zo dicht mogelijk langs elkaar heen praten' en dat gebeurt nog veelvuldig.  We moeten en kunnen elkaar in de verschillende speelvelden beter begrijpen, elkaar sneller - vinden en benutten, met als doel ouderen niet alleen als kwetsbaar en patiënt te zien. 

Denken in opties dus i.p.v. in vooral de beperkingen als uitgangspunt nemen, hoewel die met het ouder worden altijd zullen toenemen. Ook daar moeten we ons dus als individu en lokale samenleving op voorbereiden en in meegenomen worden.

Positieve gezondheid als onderlegger

Ik heb zelf ook een workshop gegeven over positieve gezondheid met een spel dat ik samen met Doke Verstegen van de GGD Gelderland Zuid heb ontwikkeld voor een eerder gemeentelijk overleg in #Buren over kerngericht werken. (de dorpendokters) Het spel hebben Doke en ik ontwikkeld met het doel om adhv herkenbare casussen te verkennen en om te komen tot een gedeelde visie en aanpak. Juist ook om het te gebruiken als instrument voor bewustwording en participatie op het niveau van bewoners(initiatieven). De Positieve gezondheidsuitgangspunten van #MachteldHuber zijn naar mijn oordeel daarvoor een mooie gemeenschappelijke onderlegger en dat werd nog eens bevestigt in deze verkenningsbijeenkomst.

Want we zullen in de samenleving nieuwe antwoorden moeten zoeken en dat kan niet alleen via de inzet van meer professionals die bovendien versnipperd opereren. Maar dat weefsel moet dan wel iemand organiseren en onderhouden. 

Ontdek de Frenkie de Jong in jezelf

Sociaal werkers dus, met de vaardigheden en techniek en het spelinzicht van Frenkie de Jong: in een spilfunctie, tussen de linies, een waardevolle speler die vooruit kijkt, af en toe temporiseert, het spel verdeeld en die het applaus als vanzelf afdwingt bij supporters van zijn of haar diensten.
Iedereen was enthousiast over die positieve gezondheidsbenadering en vroeg of ik het spel - dat ik in een try-out versie had gemaakt - verder wilde ontwikkelen zodat ook anderen het kunnen gebruiken voor die bewustwordingsactiviteiten. Leuk om als feedback te krijgen dat je met zo’n werkvorm in de roos hebt geschoten. Ik heb vaker spelvormen ontwikkeld op maatschappelijke thema’s dus dat komt wel goed.

'de' zorgvragende oudere bestaat niet 

Wat ik verder heel waardevol vond is dat twee collega’s en initiatiefnemers van deze ontmoeting, Jenny Zwijnenburg en Sjef van der Klein , ruim 75 casussen van ouderen en hun zorgvragen - en de rol daarbij van sociaal werkers - hebben geanalyseerd. Ze komen na analyse tot 8 te onderscheiden type zorg/aandacht varianten van zorgtype ouderen. Interessant om uit te werken en te gebruiken bij de analyse voor wat voor zorgarrangementen aansluiten op de wens om ouderen - die dat willen en kunnen - langer thuis te laten wonen.

Kortom, een boeiende en interessante tweedaagse en vooral ook inspirerend door het gedeelde commitment met vakbroeders en -zusters. Smaakt naar meer en vervolgafspraken zijn gemaakt. Ik ga me er hard voor maken dit thema ook een keer terug te laten komen in een Krachtproefactiviteit

Deel dit bericht!

Reacties

Riemie Van Dijk
11 augustus 2019

Mooi, dat je op deze manier hebt laten zien hoe sociaal werk het verschil maakt en wat de waarde is van preventieve en collectieve arrangementen.
Ik ben heel benieuwd naar de publicatie van Jenny en Sjef. Wat vertellen de verzamelde verhalen over wat ouderen nodig hebben om zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen blijven wonen? Wat vertellen de verzamelde verhalen over wat werkt in preventieve en collectieve arrangementen? Wat zijn 'werkzame mechanismen' en wat zijn werkzame elementen in de werkwijze van sociaal werkers ("wat verandert, Movisie 2019). Helpt de werkvorm die jij ontwikkeld hebt om die werkzame mechanismen en elementen boven tafel te krijgen? Dan zou dan zeer relevante kennis zijn om te delen!!!
Ik ben betrokken geweest bij het onderzoeksprogramma Dream Machine (Noordelijke Hogeschool Leeuwarden/Stenden University). Studenten vroegen aan ouderen die gebruik maken van een maatwerkvoorziening hoe zij hun leven willen inrichten (Wat zijn je idealen op de verschillende levensgebieden, wat is voor jou kwaliteit van leven?) en welke hulp en steun zij daarbij nodig hebben. Het lijkt me boeiend om te zien of&hoe deze kennis aanvullend en versterkend kan zijn op de kennis die Jenny en Sjef hebben verzameld. Wanneer komt de publicatie uit?

Browser niet ondersteund
Je browser wordt helaas niet ondersteund. Hierdoor kan het zijn dat sommige onderdelen van de site niet volledig werken. Lees hier meer over welke browsers we ondersteunen of update je browser.